Ахборот технологиялари контрабанда билан курашишга ёрдам беради

Давлат божхона қўмитасида мамлакатда иқтисодий хавфсизликни таъминлаш ва контрабандага қарши кураш чораларига бағишланган матбуот анжумани бўлиб ўтди.

Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлигида бўлиб ўтган тадбирда йилнинг ўтган даврида контрабанда ва божхона қонунчилигини бузиш билан боғлиқ 5 мингдан ортиқ ҳуқуқбузарлик фош этилгани қайд этилди. Натижада 154,6 миллиард сўмлик маҳсулот ашъёвий далил сифатида олинган. Қонун бузилганлиги ҳолати бўйича қўшимча божхона тўловлари ҳисоблаб чиқилиб, 102,2 миллиард сўм ундиришга йуналтирилди.

“Аниқланган ҳолатлар туфайли 265 та жиноят иши қўзғатилиб, тергов идораларига юборилди, 4517 киши маъмурий жавобгарликка тортилди, – дейди Давлат божхона қўмитаси раҳбари Фарҳод Олимжонов. Ҳисобот даврида мамлакатнинг ички ҳудудига ноқонуний олиб кириш ва яширин олиб ўтилишининг олди олинди: 31,1 килограмм гиёҳвандлик воситалари ва 2140 туп гиёҳвандлик ўсимликлари, 19 та қурол, 57 та ўқ, 239,8 мингта психотроп таблетка, тиббий буюмлар ва дори-дармонлар, 31 млрд. , 7 килограмм олтин ва кумуш буюмлар, қимматбаҳо тошлар ва металлар, 24,4 миллиард сўмлик тамаки маҳсулотлари, 1,5 миллиард сўмлик ноқонуний валюта бойликлари.”

Чегара ҳудудларидан мамлакатга ноқонуний олиб кирилган маҳсулотларни вақтинча сақлаш учун «чуқурларни» аниқлаш бўйича кўрилган чоралар натижасида 7,9 миллиард сўмлик ноқонуний маҳсулотлар аниқланди.

Уй қурилиши, мамлакат ичкарисида тегишли равишда рўйхатдан ўтказилмаган маҳсулотларни ишлаб чиқаришга мўлжалланган яширин устахоналар фаолиятини чеклаш бўйича кўрилган тезкор чоралар натижасида 419,1 млн. Сўмлик маҳсулотлар ашёвий далиллар сифатида олиб қўйилди.

Ушбу ишларни амалга оширишда ахборот-коммуникатсия технологияларидан самарали фойдаланиш, «’лектрон божхона» тамойили асосида божхона постлари фаолиятини рақамлаштиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.

Бу товарлар ва транспорт воситаларини умумий божхона назоратидан бош тортиш орқали божхона тўғрисидаги қонун ҳужжатлари бузилишини аниқлаш самарадорлигини оширишга олиб келади. Асосийси, бу жараёнда инсон омили сезиларли даражада камаяди.

Анжуманда 2021 йил 1 январдан бошлаб амалга ошириладиган «Божхона назорати» ахборот тизими муҳокама қилинди. Ушбу тизимнинг ишга туширилиши соя иқтисодиётини пасайтириш ва тадбиркорлар учун қулайликлар яратишда муҳим аҳамиятга эга.

Маълумки, божхона хизматига божхона назорати шакли сифатида товарлар чиққандан кейин ташқи иқтисодий фаолият иштирокчиларининг фаолиятини баҳолаш, аудит қилиш ва уларнинг ҳисобварақларини текшириш киради.

Бундан буён эркин муомаладаги товарларни божхона текширувидан ўтказиш учун «Божхона аудити» автоматлаштирилган ахборот тизими ишлаб чиқилади ва жорий этилади.

Таъкидлаш жоизки, божхона аудити АҚШ, Россия, Канада, Япония, Хитой, Жанубий Корея ва Ғарбий Эвропа мамлакатларининг божхона тизимида кенг қўлланилади.

Ушбу амалиётни жорий қилиш натижасида товарларни умумий божхона назорати асосида олиб бориладиган текширишлар бутунлай тўхтатилади. Бошқача айтганда, «Рискларни бошқариш» автоматлаштирилган ахборот тизими «яшил коридор» га юборилган ва шартли равишда эркин муомалага чиқарилган маҳсулотларни самарали бошқариш имконини беради.

Бундан буён тадбиркорлар томонидан олиб келинган маҳсулотлар автоматлаштирилган дастур ёрдамида қайта ишланади ва қисқа вақт ичида инсон аралашувисиз ишлаб чиқарилади. Кейин «Божхона аудити» дастури таҳлил қилиш усули билан хавф объектини танлайди ва текшириш учун буйруқ беради.

Бу ҳалол тадбиркорлар учун кўпроқ имкониятлар яратади ва божхона назорати ва маҳсулотни расмийлаштиришга сарфланадиган вақтни камайтиради. Шу билан бирга, қонун талабларини бузишга ҳаракат қиладиган хўжалик юритувчи субектларни тўлиқ божхона назорати назарда тутилган. Бу, ўз навбатида, сояли иқтисодиётни камайтириш ва олдини олишга ёрдам беради.