Россияга қарши уруш ва санкциялар Ўзбекистон иқтисодиётига қандай таъсир қилади – Жаҳон банки прогнози

Жаҳон банки Ўзбекистонда иқтисодий ўсиш 2022-йилда ҳарбий можаро ва Россияга қарши санкциялар фонида инқирозгача бўлган 6 фоизга яқин ҳисоб-китобларга нисбатан 3,6 фоизгача секинлашишини прогноз қилмоқда.

Бу ҳақда банк ваколатхонаси хабар берди.

Қайд этилишича, пул ўтказмаларининг кутилаётган 50 фоизга қисқариши (рубл курсининг пасайиши ва Россия иқтисодиётининг заифлашуви туфайли) ҳамда нефт, буғдой ва ўсимлик ёғи нархларининг ошиши туфайли хусусий истеъмол кескин пасаяди.

Россия капитал импортига ва давлат ва хусусий инвестиция лойиҳаларини банк томонидан молиялаштиришга катта боғлиқлик туфайли инвестициялар ўсишининг секинлашиши ҳам кутилмоқда.
«Ўзбекистон хомашё нархларининг (олтин, мис ва табиий газ) юқори бўлишидан фойда кўрса-да, пул ўтказмаларининг 6 фоизга қисқариши жорий ҳисоб тақчиллигини 2022-йилда Яимнинг 10 фоизигача ошириши тахмин қилинмоқда. Россиядан хорижий инвестициялар қисқариши кутилмоқда, 2022 йилда тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар оқими чекланади ва унинг тикланиши учун вақт керак бўлади», – дейилади Жаҳон банки ҳисоботида.

Натижада, жорий ҳисобнинг катта тақчиллиги янги давлат қарзлари ва захиралардан фойдаланиш ҳисобига молиялаштирилиши кутилмоқда. Товарлар экспорти ва хусусийлаштиришдан тушган тушумларнинг ошиши, шунингдек, давлат инвестицияларининг секинлашиши пул ўтказмаларига қарам бўлган уй хўжаликларини қўллаб-қувватлаш учун кўпроқ ижтимоий харажатларни қоплаши ва пул ўтказмалари ва кўп сонли меҳнат муҳожирларининг Ўзбекистонга потенциал қайтиши туфайли қашшоқликнинг кутилаётган кескин ўсиши мумкин.

Жаҳон банки экспертларининг фикрича, ҳукумат ташқи қарзларни жалб қилиш бўйича ўз чекловларига амал қилишда давом этади ва давлат қарзи 2022-2023 йилларда Яимнинг 42 фоизини ташкил этади. У 2024 йил охирига келиб Яимнинг 40% атрофида барқарорлашади.

Ушбу прогнозлар Россияга нисбатан санкцияларнинг амал қилиш муддати, АҚШ фоиз ставкаларидаги ўзгаришларнинг потенциал глобал молиявий оқибатлари, COVID-19 нинг кейинги тўлқинлари ҳамда савдо ва логистика узилишларининг Ўзбекистондаги таъминот занжирларига таъсирига қараб сезиларли даражада қайта кўриб чиқилиши керак.

Умуман олганда, ҳисоботга кўра, Россия иқтисодиёти билан яқин иқтисодий алоқалар туфайли Марказий Осиёда иқтисодий ўсиш 2021-йилдаги 5,1 фоиздан 2022-йилда 2 фоизга қисқаради.