Ўзбекистон Ҳайратон-Мозори Шариф линиясини бошқариш ҳуқуқидан маҳрум бўлди

Қозоғистонлик оператор Ўзбекистоннинг шўба корхонаси ўрнига Афғонистондаги Ҳайратон-Мозори Шариф темир йулини бошқариш ҳуқуқини олди.

Янги компания сайтга 5 баробар узоқроқ ва деярли 4 баробар арзонроқ хизмат кўрсатади.

Ўзбекистон қурган ва хизмат кўрсатган Ҳайратон-Мозори Шариф темир йулини бошқариш бўйича шартнома Қозоғистоннинг Мансур Фотиҳ компанияси томонидан қабул қилинди, деб хабар бермоқда Толо Неwс.

Қозоғистон компанияси 106 км йулга хизмат кўрсатади, шунингдек, темир йулнинг техник масалаларини ҳам ҳал қилади.

“Биз Ўзбекистоннинг “Сўғдиёна Транс” компаниясига (“Ўзбекистон темир йуллари” АЖ шўба корхонаси – таҳр.) 15 миллион доллар (илгари 18 миллион доллар деб айтилган эди) тўлаганмиз ва у фақат Ҳайратон портида 22 километрлик йулга хизмат кўрсатган. Янги компания 106 километр масофага хизмат кўрсатади”, — деди Афғонистон темир йул бошқармаси раҳбари вазифасини бажарувчи Бахт Раҳмон Шарафат.

Афғонистон янги компанияга йилига сал кўпроқ 4,1 миллион доллар тўлайди, деди у.

Мансур Фотиҳ раҳбари ўринбосари Бисенбай Маханов эҳтиёждан келиб чиқиб, ходимлар сонини оширишларини айтди. «Биз ушбу шартномани тендер орқали олдик», – дея аниқлик киритди у.

2022-йил апрелида “Газета.уз” Ўзбекистон йулни бошқариш ҳуқуқидан маҳрум бўлиши мумкинлиги, чунки Афғонистон муваққат ҳукумати мамлакатдаги темир йулларни ўз назорати остига олмоқчилиги ҳақида ёзган эди. Шундан сўнг “Ўзбекистон темир йуллари” Афғонистон темир йуллари бошқармаси (АРА) Ҳайратон-Мозори Шариф йуналишида 2011-йилдан буён фойдаланаётган ўзбек компаниясининг ишидан “тўлиқ қониқиш ҳосил қилганини” маълум қилди. Шу билан бирга, афғон матбуоти ARA назоратни босқичма-босқич ўз қўлига олишни ният қилганини ёзди.

“Ўзбекистон темир йуллари” акциядорлик жамияти шўба корхонаси “Сўғдиёна Транс” 2011-йил декабр ойида Афғонистондаги Ҳайратон-Мозори Шариф темир йул линиясини бошқариш ва техник хизмат кўрсатиш мақсадида ташкил этилган. “Ўзбекистон темир йуллари” компанияси 2010-йил ноябр ойида 129 миллион долларлик 75 км узунликдаги линия қурилишини якунлади.

Ўтган йил охирида Давлат унитар корхонаси Афғонистондан юк ташиш ҳажмини ошириш режасини эълон қилди. 2021 йилда Афғонистондан темир йул орқали 32,4 минг тонна (564 вагон) юк (қуритилган мевалар, картошка, мандарин ва талк) ташилди. Шу билан бирга, ушбу юкнинг қарийб 16 минг тоннаси Ўзбекистонга, 13,8 минг тоннаси Қозоғистонга, 2570 тоннаси Россияга мўлжалланган.

Афғонистон импортининг ярмига яқини Ҳайратон орқали ўтади, шунингдек, гуманитар юкларнинг салмоқли қисми.