Ўзбекистон йил бошидан буён 4 миллиард куб метр газ экспорт қилди

Ўзбекистон 10 ой давомида 841 миллион долларга 4 миллиард куб метр газ экспорт қилди, унинг асосий қисми Хитойга жўнатилди.

Январ-октябр ойларида Ўзбекистон 841 миллион долларга 4,07 миллиард куб метр газ экспорт қилди. Бу ҳақда «Gazeta.uz» сўровига асосан Давлат статистика қўмитаси хабар берди.

Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 18 фоизга кам. Ошанда етказиб бериш ҳажми 621 миллион долларга 4,94 миллиард куб метр газни ташкил этди.

экспортнинг қисқаришига қарамай, қиймат жиҳатидан у 35,4 фоизга ошди. Хусусан, ўтган йили Ўзбекистон 1 кубометр газни ўртача 13 сентдан сотган бўлса, жорий йилда бу кўрсаткич 21 сентни (+61,5 фоиз) ташкил этди. Таққослаш учун: 2019-йил август ойидан буён ўзгармаган газ нархи аҳоли учун 380 сўм (3,5 сент), корхоналар учун 660 сўм (5,9 сент)ни ташкил қилмоқда.

Октябрь ойида етказиб бериш деярли икки баравар қисқарди, 778 миллиондан 393 миллион куб метргача. Газнинг деярли ҳаммаси Хитойга кетади, лекин икки давлат статистикаси бир-бирига мос келмайди. Хусусан, Ўзбекистон октабр ойида бор-йўғи 91 миллион долларга газ экспорт қилган бўлса, Хитой томони ўзбек гази импортини 148,5 миллион долларга етказганини маълум қилди.

Иссиқлик электр станцияларида газ тақчиллиги туфайли ўчирилган газдан энергетика вазири ўринбосари Шерзод Хўжаев 16 ноябр куни Ўзбекистон ички эҳтиёжларни қондириш учун газ ва электр энергияси экспортини деярли бутунлай тўхтатганини айтди. «Рақамларга келсак, агар кунлик прогноз кўрсаткичлари бўйича 10 миллион куб метр газ экспорти режалаштирилган бўлса, ҳозирги экспорт ҳажми 1 миллион куб метрга ҳам етмайди», — деди энергетика вазири ўринбосари.

Давлат статистика қўмитаси ноябр ойи маълумотларини ҳали эълон қилмаган, бироқ Қирғизистоннинг Ўш шаҳри вице-мери Сонунбек Жунусбоев 25-ноябр куни Клоопга Ўзбекистон томонидан ҳеч қандай чекловлар йўқлигини айтди.

«Ҳеч қандай чекловлар йўқ. Энг қизғин пайтларда газ босими бироз тушиши мумкин, лекин биз [бундай ҳолатларда] Ўзбекистон билан гаплашиб, босимни оширамиз», — деди у.

Қирғизистоннинг расмий статистик маълумотларига кўра, январ-сентябр ойларида Ўзбекистон 3,8 миллион долларга 25,3 миллион кубометр газ етказиб берган, бу ҳар минг куб метр газ учун 150 долларни ташкил этган.

Газ ишлаб чиқариш ва унинг етишмаслиги билан боғлиқ муаммолар
Жорий йилнинг 10 ойи давомида Ўзбекистонда 43,77 миллиард куб метр газ қазиб олинди, бу 2021 йилнинг шу даврига нисбатан 452,7 миллион куб метрга кам – 44,24 миллиард куб метрга тенг. Шундай қилиб, агар ўтган йили мамлакатимиз ишлаб чиқарилган газ умумий ҳажмининг 11 фоизини экспорт қилган бўлса, 2022-йилда бу кўрсаткич деярли 9,3 фоизни ташкил этади.

Бир кун аввал Тошкент шаҳар ҳокимлиги пойтахтнинг бир қатор туманларида кескин совуқ туфайли газ таъминотида узилишлар юзага келгани ҳақида хабар берган эди. «Ресурслар тугамоқда», деди шаҳар маъмурияти. Ёқилғи қуйиш шохобчалари жамоат транспортидан ташқари барча транспорт воситалари учун вақтинча ёпилди.

Бир кун аввал ёқилғи қуйиш шохобчаларининг ёпилиши кўплаб аҳолининг микроавтобусларни кутмай, такси чақира олмаслигига олиб келди. Бундан ташқари, кўплаб ҳайдовчилар машиналарини уйда қолдиришган. Шу муносабат билан жамоат транспортига талаб ортди, лекин автобуслар ҳаммани сиғдира олмайди.

Сентябр ойида Президент Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон маҳаллий саноатни ривожлантириш учун газ экспорт қилмаётгани ҳақида маълум қилганди.