Ўзбекистонда иқтисодиётни «кўкаламзорлаштириш» амалга оширилади

«Яшил» иқтисодиётга ўтиш ва Ўзбекистонда 2030 йилгача «яшил» ўсишни таъминлаш дастури стратегик мақсадларга эришишга ёрдам беради.

Улар ҳақида Олий Мажлис Қонунчилик палатаси Спикерининг ўринбосари Хайрулло Ғаффоров сўзлаб берди.

Хусусан, Париж келишуви мажбуриятларини бажаришда 35 даражасидан 2010% га ялпи ички маҳсулот бирлигига хос иссиқхона газлари чиқиндиларини камайтириш учун жавобгардир.

Шу мақсадда қайта тикланувчи энергия манбаларини ишлаб чиқариш қувватини 15 Гвт га ошириш ва уларнинг умумий электр энергияси ишлаб чиқариш ҳажмидаги улушини 30 фоиздан зиёдга етказиш вазифалари белгиланди.

Саноат соҳасида энергия самарадорлигини камида 20 фоизга ошириш ва ялпи ички маҳсулот бирлигига тўғри келадиган энергия сарфини 30 фоизга камайтириш, жумладан, қайта тикланувчи энергия манбаларидан фойдаланишни кенгайтириш бўйича вазифалар белгилаб олинди.

Шунингдек, иқтисодиётнинг барча тармоқларида сувдан фойдаланиш самарадорлигини сезиларли даражада ошириш мақсадида мамлакатимизда экологик барқарорликни таъминлаш, 1 миллион гектар майдонда сувни тежайдиган суғориш технологияларини жорий этиш, шаҳарларда яшил зоналарни 30 фоиздан зиёдга кенгайтириш муҳим аҳамиятга эга йилига 200 миллион кўчат экиб, кўчатларнинг умумий сонини 1 миллиарддан ортиқ қилиб, ўрмон захиралари кўрсаткичи 90 миллион куб метрдан ошади.

Ишлаб чиқарилаётган маиший чиқиндиларни қайта ишлаш даражасини 65 фоиздан ошириш аҳоли пунктларининг санитария-экологик ҳолатини яхшилаш учун зарур чора ҳисобланади.

Юқоридаги муҳим мақсадларга эришиш учун бир қатор ижобий чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Хусусан, 9 йилнинг атиги 2022 ойида 2,2 минг тонна чиқинди газларнинг атмосферага чиқарилишининг олди олинди 150 та chang ва газ тозалаш заводининг модернизацияси натижасида 95 та юқори ва ўрта металлургия, нефт, энергетика ва қурилиш материалларининг 28 та йирик корхоналарида самарадорлиги камида 28 фоиз хавф даражаси.

Бундай чора-тадбирлар натижасида сўнгги беш йил ичида атмосферага чиқадиган чиқиндилар миқдори 11 фоизга камайди. Шу билан бирга, ҳаво ифлосланишининг олдини олиш учун экологик тоза автомобиллар сонини кўпайтириш ва халқаро стандартларга мувофиқ ёқилғи сифатини таъминлаш муҳимдир. Мамлакатимизда бу борада қатор ишлар амалга оширилмоқда.

Масалан, Тошкент шаҳрида электромобиллар сонининг кўпайиши ёки электр автобусларнинг жорий этилиши бунга ёрқин мисол бўла олади.

Қайта тикланувчи энергия манбалари ишлаб чиқариш қувватларини ошириш борасида ҳам салмоқли натижаларга эришилмоқда. Хусусан, 2021 йилда Карманинский туманида 100 Мвт қувватга эга қуёш фотоволтаик заводининг ишга туширилиши энергия тизимидаги биринчи йирик қадам бўлди.

Бу йил Нуробод туманида ҳам худди шундай стансия ишга туширилди. БААнинг Masdar томонидан Навоий вилояти Томдин туманида 500 Мвт қувватга эга электр станцияси қурилмоқда. Умумий қиймати 600 миллион доллар бўлган ушбу лойиҳани 2024 йил охиригача бошлаш режалаштирилган. У йилига 1 миллиард 800 миллион квт / соат электр энергияси ишлаб чиқаради.

2026 йилга келиб Ўзбекистонда қуёш ва шамол электр станцияларининг умумий қувватини 8000 Мвт га, 2030 йилда эса қайта тикланувчи энергия манбаларини ишлаб чиқариш қувватини 15 Гвт га ошириш режалаштирилган.

Бу, ўз навбатида, аҳоли ва иқтисодиёт тармоқлари эҳтиёжларини электр энергияси билан таъминлашни, шунингдек, минтақада энергия барқарорлигини ва иқлим ўзгариши бўйича Париж битими бўйича Ўзбекистоннинг мажбуриятларини бажаришни янада яхшилаш имконини беради.

Хусусан, давлатнинг молиявий кўмаги туфайли 2022-2023 йилларда ҳудудлардаги 34 мингдан ортиқ объектларда, жумладан, «янги Ўзбекистон» массивида 619 массив ва 28 мингдан ортиқ уйларда, 6000 вазирлик ва идоралар муқобил энергия манбаларининг улушини 30 фоизга, ошириш ишлари олиб борилмоқда – дея эслатиб отмоқда депутат.