Ўзбекистонга йил бошидан буён 1 миллиард доллардан ортиқ дори воситалари импорт қилинган

Давлат статистика қўмитаси маълумотларига кўра, Ўзбекистон саккиз ойда 1026 миллион долларлик тиббиёт ва фармацевтика маҳсулотлари импорт қилган.

Расмий статистик маълумотларга кўра, 2021 йилнинг шу даврига нисбатан ўсиш 11,6 фоизни ташкил этган.

2020-2024-йилларда Ўзбекистонда фармацевтика тармоғини ривожлантириш концепциясида фармацевтика саноатини ислоҳ қилиш, янги илм-фанни талаб қилувчи ва юқори технологияли ишлаб чиқаришларни ташкил этиш, фармацевтика маҳсулотлари ва хизматлари экспортини ошириш, фармацевтика саноатини рағбатлантириш кўзда тутилган, илғор илмий-техник ишланмалар ва ташқи бозорларга қарамликни минималлаштириш.

Ҳужжатда қайд этилишича, маҳаллий фармацевтика саноати аҳоли ва тиббиёт муассасаларининг фармацевтика маҳсулотларига бўлган эҳтиёжини етарли даражада қондирмайди.

Хусусан, фармацевтика саноати ишлаб чиқарилаётган маҳсулотлар ассортименти бўйича иқтисодий ривожланган мамлакатлардаги шу каби тармоқлардан ортда қолмоқда. Маҳаллий ишлаб чиқарувчиларнинг ишлаб чиқариш қувватлари аҳоли ва тиббиёт муассасаларининг дори воситалари ва тиббиёт буюмларига бўлган эҳтиёжининг атиги 27 фоизини қоплайди.

Шу билан бирга, АҚШ, Германия, Франция каби ривожланган хорижий мамлакатларда ушбу мамлакатлар фармацевтика бозорининг умумий ҳажмида маҳаллий фармацевтика саноатининг улуши 75 фоиздан ортиқни ташкил этади.

Айниқса жарроҳлик асбоблари, стерил бир марталик катетерлар, ўтказгичлар, тикув материаллари, диализаторлар, анестезия ва нафас олиш ускуналари, кардиожарроҳлик, нейрохирургия, травматология ва бошқаларда юқори технологияли жарроҳлик аралашувларда қўлланиладиган сарф материаллари танқислиги мавжуд.

Чиқариш шакллари бўйича дори воситаларини ишлаб чиқариш таҳлили шуни кўрсатадики, маҳаллий ишлаб чиқарувчиларнинг улуши умумий бозорнинг қарийб 45% ни ташкил қилади (дамламалар ишлаб чиқариш учун – 100%, ампулалар – 85%, эритмалар – 80%, суюқликлар – 60%, концентрат – 51%, шамлар – 41%, сироп – 40%, малҳамлар – 38%, капсулалар – 33%, суспензиялар – 29%, таблеткалар – 24%, томчилар – 23%, кукунлар – 20% ва желлар – 4 %).

Шу билан бирга, яллиғланишга қарши ва диагностика воситалари, токсикология, гинекология, акушерлик, иммунология, гематология, онкология ва стоматологияда қўлланиладиган препаратлар деярли ишлаб чиқарилмайди (10% дан кам).

Маҳаллий корхоналарда халқаро стандартларни, шу жумладан, фармацевтика корхоналарида сифат ва хавфсизликни бошқариш тизимини тартибга солувчи тегишли ишлаб чиқариш амалиёти (GMP), яхши фармаковигилансия амалиёти (GVP) ва ISO 13485 талабларини жорий этиш бўйича ишларнинг етарли даражада ташкил этилмаганлиги, самарали ва хавфсиз фармацевтика маҳсулотларини ишлаб чиқариш, ташқи ва ички бозорда рақобатбардош маҳсулотлар бу борадаги ишларни чеклайди.

Аввал хабар қилинганидек, жорий йилдан бошлаб Ўзбекистонда доривор ўсимликларни тиббиёт амалиётида кенг қўллашга пул тикилмоқда.

Давлатимиз раҳбарининг 20-майдаги қарорида касалликларнинг олдини олиш ва даволашда доривор ўсимликлардан кенг фойдаланиш, бу борадаги тадбиркорлик субектларини қўллаб-қувватлаш орқали чуқур қайта ишлашни ташкил этиш белгиланган.

Ушбу мақсадлар учун 2022-йил 1-июндан бошлаб Қишлоқ хўжалигини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш жамғармасидан тижорат банклари орқали 100 миллиард сўм ажратилмоқда.