Ўзбекистонда олма ҳосили нобуд бўлиш хавфи остида

Ўзбекистонда фермерлар бу йил ҳосилини йиғиб олишини кутган рекорд олма ҳосили иқлим ўзгариши туфайли йўқ бўлиб кетиш хавфи остида.

Жорий йилнинг баҳорида Ўзбекистонда жуда яхши олма ҳосили шаклланди. Фермерлар ўтган мавсумдан фарқли ўлароқ, 2022-йилда кузги олма ҳосилини яхши, эҳтимол, рекорд даражада кутишган эди, ўшанда совуқнинг икки тўлқини тухумдонни қаттиқ шикастлаб, ҳосил ва мева сифатига салбий таъсир қилган.

Фермерларнинг фикрича, 2021-йилда ҳосилнинг ортиқча юкланмагани жорий мавсумда мўл ҳосил етиштиришга яна бир сабаб бўлди, дея хабар беради East-fruit.

Бироқ, июл ойидаги об-ҳаво ўз тузатишларини киритди. Минтақада аномал иссиқ ҳаво тахминан икки ҳафта давом этмоқда. Шу билан бирга, сояда ҳарорат 45-46 даражадан ошиб кетади, бу ўсимликнинг ҳаддан ташқари стрессига, сув танқислигига ва офтоб уришига олиб келади. Фермерлар, шунингдек, бундай ҳароратда улар жисмонан фақат мевали боғларни қайта ишлашга қодир эмасликларини айтишади.

«Афсуски, Марказий Осиёдаги боғларнинг озгина қисми дўлга қарши тўрлар билан жиҳозланган бўлиб, улар ушбу минтақа учун янада муҳимроқ вазифани бажаради – улар меваларни офтоб урушидан ҳимоя қилади. Бироқ, ҳатто тўр ўрнатилган боғларда ҳам дарахтлар ҳаддан ташқари термал стрессни бошдан кечиради ва меваларнинг шаклланиши кескин секинлашди. Баъзи боғларда жуда юқори ҳарорат туфайли дарахтлардан меваларнинг кўп миқдорда тўкилиши кузатилади. Боғлар тўр билан ҳимояланмаган бўлса, деярли барча мевалар қуёш ёнишидан жиддий зарар кўради, яъни улар фақат қайта ишлаш учун яроқли бўлади «, – дея тушунтиради Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (ФАО) инвестиция департаменти иқтисодчиси Андрий Ярмак.

Ўзбекистон фермерлари рекорд даражадаги олма ҳосилини йўқотишдан қўрқишмоқда

Юқори ҳароратлар ҳали зарур массага эга бўлмаган олма кузги навларининг жудаэерта пишишига олиб келди. Бироқ деҳқонлар уларни йиғиб, сотишга мажбур. Айни пайтда Ўзбекистон супермаркетларида олманинг «Гала» ва «Голден Делишез» навлари аллақачон сотилмоқда. Шунингдек, бозорда маҳаллий эрта навларнинг кўплаб эрта олмалари, шунингдек, арзон импорт қилинган олмалар, шу жумладан Полшадан ҳам мавжуд.

Умуман олганда, бу Ўзбекистонда аввалги олманинг улгуржи нархлари 2021-йилнинг шу даврига нисбатан аллақачон уч баробардан кўпроқ, олманинг чакана нархи эса ўртача икки баравар арзон бўлишига олиб келади.

Ғайритабиий об-ҳаво шароити таъсирини ҳисобга олсак, фермерлар олмани яна бир неча ой жуда арзон нархларда сотишга мажбур бўлишлари мумкин, чунки бундай олма яхши сақланмайди. Бироқ, қишда импорт қилинадиган маҳсулотларнинг бозорга киришини рағбатлантириш учун олма нархи кескин кўтарилиши мумкин, чунки маҳаллий олма захиралари етарли бўлмаслиги аниқ.