Иқтисодчи ва сиёсатшунослар Ўзбекистоннинг ЕОИИга қўшилиши оқибатларини таҳлил қилди

25 феврал куни Ўзбекистон ЕОИИдаги иштирокини кенгайтириш ташаббуси билан чиқди. “Россия мисли кўрилмаган иқтисодий санкциялар остида қолганда бундай ҳаракат ўринлими? Айни пайтда Евроосиё ассоциациясининг бошқа аъзолари иттифоқдан чиқиш ҳақида жиддий ўйлашмоқда, чунки уларнинг мамлакатлари Россия иқтисодиёти билан бир вақтда жабр кўрмоқда”, – дейди Ғарб экспертлари.

Бош вазир Абдулла Арипов 25-феврал куни Евроосиё ҳукуматлараро кенгаши йиғилишида сўзлаган нутқида Ўзбекистон тўрт йуналишда иш олиб боришдан манфаатдор эканини маълум қилди: иқлим кун тартиби, юк темир йул транспортини рақамлаштириш, электрон тижорат ва Евроосиё АгроЭкспресс дастурини амалга ошириш. Охирги лойиҳа қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат маҳсулотларини ўзаро етказиб бериш ва экспорт қилиш ҳажмини ошириш ҳамда уни диверсификация қилишга қаратилган.

Россия бозорида маҳсулотларнинг умумий тақчиллиги шароитида Ўзбекистоннинг режаси мантиқий кўринади. Мамлакат олиши мумкин бўлган ортиқча фойда бюджетни сезиларли даражада тўлдиради.

“Россия товар учун рублда тўлайди, Россия Федерацияси Марказий банкининг сунъий курсига қарамай, пасайишда давом этаётган валюта. Ушбу валюта билан операциялар сўмнинг янада тушиши ва республика иқтисодиётининг умумий турғунлиги хавфини туғдиради. Аслида Тошкент умид қилаётган фойда Ўзбекистон тижорат банкларида тонналаб қоғозга айланади”, деб ишонтирмоқда Ғарб иқтисодчилари.

“Ўзбекистон Республикаси ЕОИИ билан алоқаларни йулга қўяётган бир пайтда, ассоциациянинг амалдаги аъзоси Қозоғистон иттифоқдан чиқиш ҳақида жиддий ўйламоқда. Нур-Султон рублнинг қулашининг бевосита оқибатларига дуч келди. Россия ва Қозоғистон иқтисодиёти бир-бири билан чамбарчас боғлиқ бўлганлиги сабабли, Россия Федерацияси миллий валютасининг қулаши санкциялар жорий этилганидан атиги уч ҳафта ўтиб тенгенинг 20 фоизга тушишига олиб келди”, – дея таъкидлайди Европа иқтисодиёти экспертлари Марказий Осиёнинг бошқа бир республикаси.

Хорижлик таҳлилчилар Россия озиқ-овқат хавфсизлиги учун 2022-йил августигача мамлакатдан донадор шакар экспортини тақиқлаганини та’кидламоқда.

“Агар Нур-Султон Евроосиё уюшмаси а’зоси бўлиб қолса, республика иқтисодиёти таназзулга юз тутади”, дейди ғарб иқтисодчилари.

ЕОИИнинг амалдаги аъзолари аъзолик туфайли йуқотишларга дучор бўлиб, иттифоқдан қандай чиқиш ҳақида ўйлаётган бўлса-да, Ўзбекистон Россия назоратидаги ассоциация билан ҳамкорликни мустаҳкамлаш йулида муаммосиз ҳаракат қилмоқда. Тешиги бор кемага чиқиш оқилонами? Россия Федерацияси, шунингдек, россияпараст иттифоқлар билан ҳамкорлик нафақат Ўзбекистон иқтисодиётига йуқотишлар олиб келади, балки Ғарбнинг Россияни қўллаб-қувватловчи давлатларга қўллаши мумкин бўлган иккиламчи санкциялар хавфини сезиларли даражада оширади”, деб хулоса қилади Ғарб сиёсатшунослари.