Ҳисоблагичларни ўз вақтида текширмаслик ва ўрнатиш масалаларида Давлат хизматлари агентлиги ўзини оқлади

Сўнгги пайтларда электр ҳисоблагичларни, табиий газни, ичимлик ва иссиқ сувни калибрлаш масаласи ижтимоий тармоқларда кенг муҳокама қилинмоқда. Қабул қилинган шикоятларнинг аксарияти ушбу хизматни тақдим этиш шартларининг бузилиши билан боғлиқ.

Давлат хизматлари агентлиги ижтимоий тармоқларда 2019 йил 1 ноябрдан иш бошлаган янги тартибга қарамай, ҳисоблагичларни ўрнатиш муддати бузилаётгани, уларни алмаштириш тартиби ҳали ҳам секин давом этаётгани ҳақидаги маълумотларга муносабат билдирди.

Аввал қандай бўлади

Илгари, хизмат олувчи ҳисоблагични олиб ташлаш учун хизмат кўрсатувчи провайдерга (РЕС, Раигаз, Водоканал) мурожаат қилиши керак эди. Кейин у текширув жараёни учун қурилмани «Ўзстандарт» агентлигига олиб бориши керак эди. У ерда аризачидан ҳар хил миқдордаги пул ундирилган. Бундан ташқари, хизмат нархини аниқлашда шаффофлик ва ошкоралик йуқ эди. Текширувдан сўнг, ариза берувчи қурилмани мустақил равишда олди ва кейин ҳисоблагични жойига ўрнатиш учун масъул ташкилотга такрорий ариза топширди.

Ҳеч кимга сир эмаски, кўпчилик кераксиз муаммоларга дуч келмаслик учун хизмат кўрсатувчи провайдерларнинг масъул ходимлари билан маълум миқдорда келишиб олишган. Ва юқоридаги барча тадбирлар ташкилот ходими томонидан амалга оширилди.

Янги буюртма нима?

2019 йил 1 ноябрдан бошлаб уй-жой коммунал хизматининг «ҳисоблагичлари» ни текшириш бўйича аризалар Давлат хизматлари марказлари орқали ёки электрон шаклда my.gov.uz портали орқали қабул қилинмоқда.

Асосий мақсад коррупсиянинг мавжуд таркибий қисмларига чек қўйиш, ушбу хизматларни тақдим этишнинг аниқ муддатлари ва тартибларини белгилашдир. Аслида ушбу тартиб фуқароларга қулайлик яратиш мақсадида киритилган.

Маълумот учун, шу йилнинг 1 октябригача қуйидагилар қабул қилинди:

Табиий газ ҳисоблагичларини текшириш учун 114 173 та ариза. Уларнинг 66 992 таси маъқулланган, 2 421 таси рад этилган, 1773 таси чақириб олинган, 4114 таси янги ва 38 873 таси ҳозирда хизмат кўрсатувчи провайдер томонидан кўриб чиқилмоқда;

Ичимлик суви ҳисоблагичларини текшириш учун 73 887 та мурожаат. Шулардан 27949 таси қондирилди, 1328 таси рад этилди, 1 390 таси қайтариб олинди, 21 525 таси «янги» ва 21 695 таси хизмат кўрсатувчи томонидан кўриб чиқилмоқда;

Иссиқ сув ҳисоблагичларини текшириш учун 47 013 та мурожаат. Уларнинг 18 052 таси маъқулланган, 590 таси рад этилган, 953 таси қайтариб олинган, 2 211 таси «янги» босқичда ва 25 207 таси ҳозирда хизмат кўрсатувчи провайдер томонидан кўриб чиқилмоқда.

Камчиликларнинг сабаби нима?

Қизиғи шундаки, янги буюртма жорий этилиши билан улар тезроқ хизмат кўрсатмайдилар. Бу кадрлар этишмаслиги ва ташкилотларнинг иш юки билан изоҳланади.

Масалан, «Тошиссиққуввати» ДУК кунига ўртача ҳисоблагичларни текшириш учун 500 га яқин ариза қабул қилади. Маълум бўлишича, корхонада ишлайдиган 80 нафар инспектор кунига 6 (6х2 = 12) метрни олиб ташлаши ва ўрнатиши керак. Ҳар бир қурилмани демонтаж қилиш, ўрнатиш ва ишлатиш ўртача 40-50 дақиқани ташкил қилади.

Шунингдек, носоз деб топилган ҳисоблагичлар хизмат кўрсатувчи провайдерлар томонидан таъмирланиб, қайта калибрлашга юборилади. Бундан ташқари, айнан шу ходимлар ҳисоблагич муҳрларини олиб ташлаш ва ўрнатиш бўйича кунига ўртача 120-130 та аризани кўриб чиқишга улгуришлари керак (булар бошқа хизматлар).

Метрология стансияларининг етишмаслиги

Қонунчиликда тасдиқлаш тартиби учун тузилган далолатномалар ва олиб ташланган ҳисоблагичлар «Ўзстандарт» филиалига этказиб берилиши белгиланган. Республикада «Ўзстандарт» агентлигининг атиги 17 та давлат метрология хизмати мавжуд. Яъни, ҳар бир туманда метрологик хизмат мавжуд эмас. Шундай қилиб, баъзи ҳолларда хизмат кўрсатувчи провайдер 60-70 километр масофани босиб ўтиб, ҳисоблагичларни етказиб бериши ва йиғиши керак.

Ушбу ҳолат метрология идораларининг иш ҳажмини кўпайишига олиб келди, бу эса ҳисоблагичларни ўз вақтида текширишга имкон бермайди.

Натижада, фақат ичимлик суви ҳисоблагичларини текшириш учун процедурани кечиктиришнинг 15 мингдан ортиқ ҳолатлари аниқланди.

Коронавирус пандемияси муносабати билан эълон қилинган карантин туфайли Махсус комиссиянинг қарори билан ҳисобга олиш приборларини текшириш учун аризаларни кўриб чиқиш муддати 2020 йил 1 сентябргача узайтирилди.

Албатта, ушбу чекловлар биринчи навбатда аҳоли орасида вирус тарқалишининг олдини олиш учун жорий қилинган. Бироқ, бунинг натижасида кўриб чиқилиши керак бўлган аризалар сони кескин ошди. Таъминловчиларнинг ишчилари мурожаатларни ўз вақтида кўриб чиқишга вақтлари йуқ.