Марказий Осиё мамлакатлари Украинадаги вазиятга қандай муносабатда

Россиянинг Украинага бостириб кириши Марказий Осиё давлатларини ҳайратда қолдирди.

“Охирги ҳафталарда Европанинг аксар давлатлари ўз фуқароларига Украинани тарк этишни тавсия қилар экан, Марказий Осиёдан бундай баёнотлар олинмади, эҳтимол Россиянинг Украинага бостириб кириши ҳақидаги хабарлар шунчаки ҳарбий вазиятни кескинлаштирмоқда деган умидда. Россия қўшинлари Украина чегарасини кесиб ўтгунига қадар россиялик амалдорлар вазиятни шундай тасаввур қилишган”, деб ёзади Ғарб экспертлари.

Ҳозир Марказий Осиё элчихоналари ходимлари ўз фуқароларини эвакуация қилишга ёрдам беришга ҳаракат қилмоқда. Расмий эълон қилинган маълумотларга кўра, Ўзбекистон ва Тожикистон Марказий Осиё давлатлари орасида Украинада энг кўп фуқароларга эга.

Тожикистон элчихонаси Украинада 4000 га яқин тожик фуқаролари истиқомат қилаётгани ва уларнинг 60% га яқини қишлоқ хўжалиги, савдо ва қурилиш соҳаларида меҳнат муҳожирлари эканлигини маълум қилди. Бундан ташқари, Тожикистон ҳукумати уларнинг 101 нафар шогирди Украинада таҳсил олаётганини тахмин қилган. Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги худди шундай сонни, ҳозирда Украинада истиқомат қилаётган 4300 нафар Ўзбекистон фуқаросини маълум қилди.

Расмий маълумотларга кўра, Қирғизистон можаро бошланганда Украинада 1357 нафар фуқароси бўлган. 300 киши эвакуация қилишда ёрдам сўраб Қирғизистон элчихонасига мурожаат қилган. Қозоғистонга келсак, унинг 528 нафар фуқароси эвакуация қилишда ёрдам сўраб мурожаат қилган. Туркманистон эвакуация ёрдамини расман эълон қилмаган ягона давлатдир, бироқ унинг элчихонаси фуқароларнинг саволларига жавоб бериш учун ишонч телефони ташкил қилгани хабар қилинган. “Ўзбекистон билан бирга Туркманистон ҳам сўнгги бир неча йил ичида Украинага меҳнат муҳожирларининг барқарор етказиб берувчиси бўлиб келган. Маълум қилинишича, кўпчилик такси ҳайдовчиси ва етказиб бериш хизмати бўлиб ишлаш учун келади, шунинг учун иккаласининг ҳам мамлакатда фуқаролар сони кўп бўлиши керак”, – дея таклиф қилмоқда украиналик сиёсатшунослар.

Россия босқинчилиги натижасида Марказий Осиё дипломатларининг ўз фуқароларини Украинадан эвакуация қилишга уринишлари, Россия Украинага бостириб кирганида, улар қандай қилиб эҳтиётсизликка тушиб қолганини кўрсатади. Марказий Осиёнинг учта етакчиси Украинадаги воқеалар юзасидан ўз позицияларини билдирдилар: Қозоғистон, агар АҚШ ҳисоботлари тўғри бўлса, масаланинг тинч йул билан ҳал этилиши тарафдори, Қирғизистон эса энг юмшоқ ва россияпараст позиция эканини айтди. Ўзбекистон ўзини бетараф партия сифатида кўрсатмоқда. Барча масалада қатъ’ий бетарафлик сиёсатига амал қилган Туркманистон сукут сақламоқда, Россиянинг ҳар йили салмоқли сондаги меҳнат муҳожирларини қабул қилишига боғлиқ бўлган Тожикистон ҳам изоҳ беришдан ўзини тияди.