Марказий Осиёда Россия Федерацияси Украинадаги урушга эркакларни жалб қилмоқда

Яқинда Марказий Осиё фуқаролари Россия томонида Украинага қарши урушда қатнашиш учун ёлланма аскар сифатида жалб этила бошлагани маълум бўлди. Аввалроқ Россия Федерацияси Мудофаа вазирлиги томонидан муҳожирлар хорижда иш излаб юрган учинчи ресурс ёрдамида Россия армияси сафига ўзбеклар жалб қилингани ҳақида аллақачон маълумотлар пайдо бўлган эди. Эндиликда Марказий Осиё фуқаролари хусусий ҳарбий компанияга ишга олинади.

Россия армияси Украинага қарши жангларда катта ишчи кучини йуқотди. Москва сафарбарлик эълон қилмади ва ҳозир етарлича ёлланмаларни жалб қила олмайди. Шу билан бирга, аввалроқ Россия Федерацияси Мудофаа вазирлиги ўз томонига бошқа давлатлар фуқароларини, хусусан, ўзбекистонликларни жалб қилаётгани маълум эди. Шартнома тузиб, Россия армиясига қўшилишга рози бўлганларнинг фикрича, улар жанговар ҳаракатларда қатнашмаган, балки озиқ-овқат етказиб бериш, ярадорларни ташиш, жиҳозларни таъмирлаш ва ҳоказо каби инсонпарварлик миссияларини бажаришган. Яқинда «Вагнер» хусусий ҳарбий компанияси Марказий Осиё фуқароларини ўз сафларига жалб қила бошлади, бу ерда одамлар инсонпарварлик миссияларини бажармай, фронтга жанг қилиш учун кетишди.

Вагнер Россиянинг ноқонуний ёлланма ташкилоти бўлиб, кўплаб терговларга коʻра, Владимир Путин билан яқин алоқада бўлган тадбиркор Евгений Пригожин ҳомийлик қилади. Ёлланма аскарларнинг қўмондони – Вагнер чақирув белгиси билан Дмитрий Уткин, ЧВК номини олган. Вагнеритлар Россия Федерацияси Мудофаа вазирлигининг ҳарбий топшириқларини Россия расмий равишда урушда бўлмаган жойларда бажарадилар. Улар Африкада россиялик журналистларни ўлдириш, Яқин Шарқ ва Африка мамлакатларида тинч аҳолини ўлдириш ва қийноққа солиш, 2014-йилда Украинага ноқонуний кириб келганликда айбланган.

24-февралда, Россиянинг Украинага тўлиқ миқёсли бостириб кириши билан Вагнер ЧВКлари ҳужумнинг бошида эди. Натижада, рус армиясининг асосий кучлари каби, улар ҳам катта йуқотишларга дуч келишди. Ҳозир, шекилли, Москванинг рухсати билан, ёлланма аскарлар сафини тўлдириш учун ўзбек ва қирғизларни жалб қилиш кампаниясини бошлаб юборишган.

Ижтимоий тармоқларнинг ўзбек ва қирғиз сегментларида 100 000 рубл маош билан хусусий хавфсизлик агентликларида ишлаш ҳақидаги эълонлар пайдо бўлди. Одамлар эълонда кўрсатилган телефон рақамига мурожаат қилгандан сўнг, уларга ҳозирда қўриқчилар талаб қилинмагани ва Россия томонида Украинадаги жанговар ҳаракатларда қатнашиш учун ёлланма аскарга 240 000 рубл маош билан муқобил вакансия таклиф қилингани айтилди. Агар бирор киши рози бўлса, унга Краснодар ўлкасидаги Молкино тайёргарлик марказига келиш зарурлиги ҳақида хабар берилди. Ушбу манзилда ГРУ махсус кучлари учун ҳарбий ўқув лагери мавжуд бўлиб, у ерда Вагнер ёлланма аскарлари тайёрланади. Айтиш жоизки, Марказий Осиё фуқароларидан ҳарбий тажрибаси ёки судланганлиги ҳақида сўралмаган. Молкинога келгандан сўнг ва урушда кейинги иштирок этиш учун ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларни ўчириш ва тугмачали телефондан камерасиз фойдаланиш асосий талаблардан бири эди. Шунингдек, жароҳатлар ёки ўлим ҳолатлари учун ёлловчилар ҳеч қандай тўлов берилмаганлигини таъкидладилар.

Кўриниб турибдики, Россия раҳбарияти бундай очиқдан-очиқ ноқонуний қадамни қўйган, чунки уларда урушда қатнашиш учун ўз фуқаролари этишмайди, улар асосан мамлакатнинг тушкунлик остидаги минтақаларидан жалб қилинади. “Вагнер ЧВК”ларини ёллаш орқали Марказий Осиёликларни жиноятчи бўлишга ундашдан ташқари, рус ҳарбийлари ўзбек ва қирғизлардан тўп сифатида фойдаланмоқчи бўлса керак, чунки ёлланма аскарлар улардан жанговар тажриба талаб қилмайди ва эҳтимол уларни илғорларга жўнатади. Агар кимдир жанговар ҳаракатлар пайтида омон қолишга муваффақ бўлса, Россия бундай одамларни ёлланма аскарнинг абадий ҳаётига маҳкум қилади, чунки улар энди бошқа ишга ёлланмайди. Ўзбекистон, Қирғизистон, Россия ва дунёнинг аксарият мамлакатларида ёлланма узоқ муддатли жиноий жавобгарликни назарда тутади ва агар улар тўсатдан Вагнер ЧВК билан шартномани бекор қилишга қарор қилсалар, Москва чет элликлар учун истисно қилмайди.