Марказий Осиёдан келган муҳожирлар Туркияда ишлаши мумкин, дейди экспертлар

Мутахассисларнинг фикрича, Россия Федерацияси Марказий Осиё давлатларидан келганлар учун хавфсиз эмас. “Украинадаги урушга Россия фуқаролиги, шунингдек, яшаш учун рухсатномаси бўлмаган эркаклар олиб кетила бошланди. Қолаверса, Марказий Осиё фуқароларини ирқий камситиш асосида таъқиб қилиш ҳоллари ҳам тўхтамаган. Аммо агар уйда иш топиш ҳали ҳам қийин бўлса ва Россияда қолиш хавфли бўлса, меҳнат миграцияси учун яхшироқ йуналишлар бор”, – дейди исмларини айтишни истамаган экспертлар.

Россия Федерациясида хорижликлар учун меҳнат бозори ҳозир кўп жиҳатдан хавфли таклифлардан иборат, дейди улар. “Марказий Осиёдан келган ишчиларга “қоровул” бўлиб ишлаш таклиф қилинмоқда, бироқ улар айнан нимани қўриқлаши ва бу объектлар қаерда жойлашганлигини одамлар Украинага келганидан кейин билиб олишади. Худди шу таклифлар қурувчилар учун ҳам мавжуд. Муҳожирларга вайроналарни олиб ташлаш кераклиги айтилади, бироқ улар бу ерга етиб боргунча аниқ қаерда эканликларини айтишмайди. Шу тариқа, яқинда бир гуруҳ марказий осиёлик ишчилар миналанган Мариуполда топиб қолишди”, деб ёзади Ғарб нашрлари.

21-сентабр куни Владимир Путин эълон қилган сафарбарликка қадар ўзбекистонликлар ҳам Марказий Осиёнинг бошқа давлатлари фуқаролари каби Россия Федерациясида ишлашда давом этган. Ҳозир кўплар ўз ҳаётларидан қўрқиб қайтмоқдалар, лекин ҳали ҳам уйда иш топа олмаяптилар.

Шунга қарамай, шундай давлатлар борки, у ерга Россиядан кўра ишлашга бориш яхшироқ, дейди кадрлар сиёсати соҳасидаги мутахассислар. Миграция даражаси бўйича иккинчи ўринни доимий равишда Қозоғистон эгаллаб турибди.

“Турк маданияти Марказий Осиёга яқин. Бу мусулмон мамлакати, урф-одатлари ва қоидалари ўхшаш. Хизмат кўрсатиш соҳаси Россия Федерациясидаги меҳнат бозорига ўхшайди. Туркия туризм бизнесида фаррош, хизматкор, қурувчи ва ишчиларни талаб қилади. Керакли ҳужжатларни олиш Россияга қараганда осонроқ ва арзонроқ. Яна бир ижобий жиҳати шундаки, аксарият ҳолларда иш берувчи мигрантларни текин озиқ-овқат ва турар жой билан таъминлайди”, – дея хабар беради кадрлар боʻлими ходимлари.

Шу билан бирга, бошқа жойларда бўлгани каби, сиз виждонсиз иш берувчиларга дуч келишингиз мумкин. Мисол учун, Қирғизистонлик меҳнат муҳожири Меерим Ашарбек қизининг айтишича, у тўрт йил аввал Истанбулга келганида собиқ иш берувчиси турк оиласи томонидан эксплуатация қилинган. “Улар мени кечгача ишлашга мажбур қилишди. Мен улар сўраган ҳамма нарсани қилдим, – дейди у. “Мен туркчани билмасдим ва уларга нима истаётганимни айтолмасдим. Масалан, мен уларга фақат шу вақтдан то шу вақтгача ишлашим кераклиги ҳақида айта олмадим.

Натижада Ашарбек қизи ишни ташлаб, Қирғизистонга қайтди. Бироқ, уйда яхши иш тополмаганидан сўнг, у Туркияга яна бир имконият беришга қарор қилди. Энди Ашарбек қизи яна Истанбулдаги бир оилада хизматкор бўлиб ишлаяпти ва у ерда унга “ўз қизидек” муносабатда бўлишларини айтади.

«Агар сиз меҳнат кодексини, Туркия қонунчилигини минимал даражада ўргансангиз, турк тилида бир нечта ибораларни ўргансангиз, юмшоқ иқлими, ўхшаш маданияти ва муносиб маоши бўлган бу мамлакат Россия учун ажойиб ўринбосар бўлади», деб ёзади экспертлар.