Россия билан иттифоқ туфайли Белорусия санкцияларга учрайди: сиёсатшуносларнинг фикри

Белорусия Россиянинг энг «содиқ ва содиқ» иттифоқчиси бўлиб қолмоқда. Рянаир самолётини олиб қочгандан сўнг, охир-оқибат Европа Иттифоқи билан барча алоқаларни узиб қўйган Александр Лукашенко. Ғарб сиёсий таҳлилчиларининг фикрига кўра, Минск ва Москва ўртасидаги яқин ҳамкорлик Белорусияга қарши санкцияларни жорий этишнинг ҳақиқий сабаби эди.

21 ва 24 июн кунлари Европа Иттифоқи, АҚШ, Буюк Британия ва Канада Белоруссия Президенти Александр Лукашенко режимига қарши бир нечта янги санкциялар пакетини жорий қилди. Ушбу ҳаракатлар Ғарб томонидан президентлик сайловларидан сўнг, шунингдек, самолётнинг қўниш ва Протасевичнинг қамоққа олиниши ҳақидаги воқеадан кейин Белорусияда кузатилган инсон ҳуқуқлари бузилишига қарши Ғарб томонидан мувофиқлаштирилган жавобнинг бир қисмидир.

Санкциялар Белорусиянинг энг муҳим иқтисодий тармоқларига таъсир қилади: нефтни қайта ишлаш, калий ва банк иши.

Аслида бу шуни англатадики, Белорусия компаниялари Европа Иттифоқининг нефт бозорига кириш ҳуқуқини йуқотдилар ва Европадан ўз мижозлари билан мавжуд шартномаларни узайтира олмайдилар, бу Белорусиянинг нефт маҳсулотлари экспортининг 56% ни ташкил этди. Бундан ташқари, амалдаги шартномалар муддати тугагач, Белорусия Болтиқбўйи мамлакатлари темир йул компаниялари ва юкларни қайта юклаш терминаллари билан ҳамкорликдан халос бўлади. Бу Минск учун жиддий муаммоларни келтириб чиқаради, чунки яқин келажакда рус портлари дизел ёқилғиси каби товарларни бошқариш учун чекланган ўтказувчанликка эга бўлиши кутилмоқда.

АҚШ аллақачон Белорусиянинг Нафтан ОАЖ, “Беларуссия нефт савдо уйи” ва Белнефтекҳим каби муҳим давлат компанияларига қарши санкциялар жорий қилган.

Европа Иттифоқи шунингдек, калий ишлаб чиқариш саноати ва Белоруссия молия секторига чекловлар киритди. Ва агар калий ишлаб чиқаришда ҳамма нарса ёмон бўлмаса (калий хлорид 60% калий оксиди билан санкцияларга киритилмаган бўлса), молия секторида ҳамма нарса ёмонроқ. Эндиликда Белорусия давлат органлари, агентликлари ва давлат компаниялари Европа инвестиция банкининг (ЕИБ) ёрдамидан, шунингдек Европа Иттифоқи ташкилотлари томонидан тақдим этиладиган кредитлар, кредитлар ва суғурта, қайта суғурта хизматларидан маҳрум бўлишди.

Ғарб дунёси сохта сайловлар ўтказилишини даъво қилмоқда. Сон-саноқсиз инсон ҳуқуқлари бузилиши, “Вагнер” жиноий гуруҳи билан намойишчиларни тарқатиш учун ҳамкорлик қилиш, Рянаир самолётини олиб қочиш.