Туркия ва Ўзбекистон муносабатларини мустаҳкамлаш устида ишламоқда

Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғон 29-март, сешанба куни ҳамкасби Шавкат Мирзиёевга ташриф буюрди. Ташриф чоғида давлат раҳбарлари ҳамкорликни, жумладан, мудофаа соҳасида ҳам мустаҳкамлашга келишиб олдилар.

Туркия ва Ўзбекистон президентларининг учрашуви Украинадаги уруш авжига чиққан пайтда бўлиб ўтди. Музокаралар якунида Анқара ва Тошкент давлатлар ўртасидаги товар айирбошлаш ҳажмини йилига 10 миллиард долларгача оширишни режалаштираётгани айтилди. Мудофаа саноатига ҳам катта эътибор қаратилди, унинг имкониятларини Эрдўғон Мирзиёев билан баҳам кўришдан мамнун.

Йиғилиш ҳисоботларида ҳарбий-саноат соҳасида ҳамкорликни мустаҳкамлаш ташаббускори ким бўлганига аниқлик киритилмаган, бироқ Украинадаги урушгача Ўзбекистон Россиядан қурол сотиб олган ва бу йуналишда асосан ягона ҳамкорга таянган. Тошкент Туркия ҳарбий технологияларидан фойдаланган ҳолда ўз хавфсизлигини мустаҳкамлаш ҳақида жиддий ўйламоқда. Бунга Украинадаги рус ҳарбийларига қарши қўлланилган «Bayraktar TB2» жанговар учувчисиз самолётларининг юқори самарадорлиги сабаб бўлди. Россиянинг БМТдаги беғараз ёрдами Ўзбекистонни Москва томонидан эҳтимолий эскалатсиядан суғурта қилишга мажбур қилмоқда.

“Бугун биз минтақавий масалалар боʻйича яқин алоқаларимизни давом эттириш истагини, шунингдек, халқаро платформаларда, айниқса Туркий давлатлар ташкилотида бирдамлигимизни яна бир бор тасдиқладик. Муштарак жиҳатларимиз кўп”, деди Президент Эрдўған учрашувдан кейин.

“Ўзбекистон ва Туркия ўртасидаги муносабатларда 2016-йилда, Мирзиёев ҳокимиятга келганидан сўнг бурилиш бошланди. Эрдўғаннинг Туркий давлатлар иттифоқини тилга олиши эса бежиз эмас. Демак, у ассотсиатсиянинг барча аъзолари билан муносабатларни янада мустаҳкамлаш ниятида, Марказий Осиёдаги Ўзбекистон, Қозоғистон, Қирғизистонни ўз ҳимоясига олиш ниятида. Россиянинг бутун диққат-эътибори ҳозир Ғарбга қаратилгани боис Туркия ўз атрофида мамлакатларни бирлаштириш ва уни Москва таъсиридан озод қилиш имкониятига эга”, деб маслаҳат беради Ғарб сиёсатшунослари.

Яқинроқ интеграциялашган ҳолда Туркий давлатлар иттифоқи Осиёни Европа билан боғловчи ё‘лни қайта тиклаши мумкин, бу эса иттифоқнинг барча давлатларига катта иқтисодий ўсиш олиб келади. Лекин, биринчи навбатда, Марказий Осиё республикаларини Россиянинг эҳтимолий ҳарбий-сиёсий тажовузидан ҳимоя қилиш зарур. Шу боис Эрдўғон ва Мирзиёев ҳарбий-саноат мажмуасини қўшма ривожлантириш режасини тасдиқлади ва давлатлар ўртасидаги муносабатларни кенг қамровли стратегик шериклик даражасига олиб чиқиш ниятида.