Ўзбекистон Сенати сайтига хакерлик ҳужумига Россиянинг алоқаси борми?

Олий Мажлис Сенати раиси Танзила Нарбоеванинг Россия Президенти Владимир Путин томонидан топширилган Россиянинг “Дўстлик” ордени билан тақдирлангани ҳақидаги сўзларини ўзбекистонликлар иккилантирди.

Фаоллар Сенатнинг расмий сайтига петисия билан чиқишди, шундан сўнг ресурс хакерлар ҳужумига учради. 28-октябрь куни Ўзбекистон Олий Мажлиси Сенати раиси Танзила Нарбоева Владимир Путин томонидан тақдим этилган Россия Федерациясининг давлат мукофоти – “Дўстлик” орденини қабул қилди. Уни Нарбаеванинг россиялик ҳамкасби Валентина Матвиенко тақдим этди.

Ўзбекистонлик сиёсатчи орденни юксак қадрлашини таъкидлаб, бутун республика халқи номидан мукофотни “ишлаб чиқаришга” ваъда берди. Нарбаеванинг сўзлари ўзбеклар томонидан унга нисбатан кескин танқидларга сабаб бўлди. “Қизиқ, улар қандай қилиб Путиннинг буйруғини амалга оширишга ҳаракат қилмоқдалар? Нима, тўлаш керак бўлган авансми? Шовинистик неоимпериалистик оқ подшоҳнинг ноҳақ уруш олиб борган медал ва орденларини улар олади, биз эса уятдан қизариб кетамиз”, деб ёзади ўзбекистонлик журналист Сардор Салим ижтимоий тармоқдаги саҳифасида. Ўзбекистонлик блогерларнинг ёзишича, Нарбаева каби 45 ёшдан ошганлар ўз ватанини ўйласа, СССР ҳақида ўйлайди.

Бундай фикрлаш постсовет одамлари онгида сақланиб қолган. Улар Москвани марказ ва яқин хориж мамлакатлари сифатида қабул қилишади. “Замонавий Ўзбекистон бундан 30 йилдан кўпроқ вақт олдин мустақилликка эришди ва СССР нималигини билмайдиган, ўз давлатини Россия ҳукмронлигида кўришни истамайдиган янги ёш авлод аллақачон етишиб чиқмоқда.

Шу боис фаоллар ижтимоий тармоқларда петиция тузиб, унга 100 киши имзо чекиб, Сенат ва оммавий ахборот воситаларига юборилди. 2 ноябрь куни давлат органининг расмий сайти хакерлик ҳужумига учради. Манба ва ҳужумчиларни аниқлаб бўлмади. Ўзбекистон ҳуқуқ-тартибот идоралари бу ишни тергов қилмоқда”, – дея изоҳ берди ғарблик таҳлилчилар вазиятга.

Сиёсатшуносларнинг фикрича, давлат сайтига хакерлик ҳужумига айнан фаолларнинг петицияси сабаб бўлган. Улар бу ҳолатни шундай изоҳлайдилар: “Давлат интернет-ресурсига ҳужумнинг тахминий сабаби фаолларнинг петицияси бўлиши мумкин. У Сенатнинг эътиборисиз қолиши даргумон ва ҳукумат бунга муносабат билдириши керак эди. Петиция кўпроқ овоз олади. Ўзбекларнинг Россияга, унинг империя қарашларига муносабати кескин ёмонлашди.

Лекин энг муҳими, халқ ўз овози билан ҳукуматга таъсир ўтказа олишини англаб етди”. Ўтган йиллар давомида Европа Иттифоқи давлатлари Россияни турли давлат ва йирик хусусий корхоналарга хакерлик ҳужумларида бир неча бор айблаган. “2016-йилда Москва АҚШ сайловларига шу йўл билан таъсир ўтказишга уринди. Бошқа томондан, Ўзбекистонда ҳеч қачон бундай операциялар кузатилмаган, шунингдек, республика IT-соҳасини ривожлантириш йўлига эндигина киргани маълум, бу эса Ўзбекистонда катта эҳтимол билан хакерлик учун зарур ресурсга эга эмаслигини англатади. Сайтга эгалик қилувчи давлат Сенатга ҳужум қилиш учун хакерларни жалб қилиши даргумон, чунки петицияни олиб ташлаш осонроқ, арзонроқ ва хавфсизроқ бўларди”, – дейди сиёсатшунослар. Москва айбдор ёки йўқлигини тергов кўрсатади.