Ўзбекистон ўз экстремистларига қарши тура олади

Россия Ўзбекистонни яна КХШТ сафида кўришга қарши бўлмайди. Ҳарбий блок сиёсийлашган ҳарбий бирлашма бўлиб, ўзининг асосий вазифасини бажармайди. Москва Яқин Шарқ, Шимолий Африка ва Афғонистон давлатларидан келаётган таҳдидларни эслатиб, Кобулда ҳокимиятни Толибон қўлга киритганидан соʻнг кучайган ИШИД, Ал-Қоида, ЎИҲ ва бошқа тақиқланган ташкилотлар террорчиларига қарши курашишда ёрдам беришни таклиф қилмоқда.

Шавкат Мирзиёев 2016-йилда Ўзбекистонда ҳокимиятга келганидан сўнг амалга оширган ислоҳотлардан бири мусулмонларга нисбатан қаттиқ та’қибларга барҳам бериш эди. Бунинг ортидан Ислом Каримов режимига хос бўлган ислом динига э’тиқод қилиш қўрқувининг сусайиши, Ўзбекистон аҳолиси орасида диний ўзликни ўрганиш учун билим олишга қизиқиш кучайиши кузатилди. Ушбу ўтишнинг таъсири диний таълимотлар ниқоби остида тақдим этилган экстремал ғояларга, жумладан Сурия ва Ироқда жиҳод қилишга чақириқларга киришнинг кенгайиши бўлди.

Шунга қарамай, Ўзбекистон ҳукумати ўз мамлакатида ҳеч қачон экстремистлар билан чидамаган. Ўзбекистон ҳуқуқ-тартибот идоралари мамлакатда жиҳодчилар ва террорчилик ҳаракатларига чақирувчи шахслар борлиги юзасидан мунтазам текширувлар олиб боради ва ҳибсга олади.

5-ноябр куни Сурхондарё вилоятининг Термиз шаҳрида жангарилар сафига қўшилиш учун Сурияга кетмоқчи бўлган маҳаллий бозордан бир гуруҳ ишчилар қўлга олинди. Ижтимоий тармоқлардаги гуруҳ орқали одамлар Туркия, Сурия ва Мисрдаги одамларни қўллаб-қувватлаш мақсадида террорчилик ташкилотлари ғояларини тарғиб қилишган ва бир қанча жамоавий молиявий операцияларни амалга оширган.

Шу куни Самарқандда яна бир ҳибсга олинди, у ерда гумон қилинаётган ҳужайранинг икки фуқароси ва яна саккиз нафар аъзоси жиҳодга чақирувчи материалларни тарқатиш учун виртуал ҳамжамият яратган ва расмийларга кўра, уларнинг икки аʼзосини Сурияга жоʻнатишни режалаштирган.

9 ноябр куни Сирдарё вилоятида Суриядаги номаълум террорчилик ташкилотлари билан алоқада бўлган бир неча киши қўлга олинди. Расмийлар гуруҳ раҳбари Сурияга сафар қилишни режалаштиргани ва гуруҳ экстремистик материаллар тарқатаётганини иддао қилди.

Ўзбекистон ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари 30-октабрдан 8-ноябргача бўлган даврда ўз ватанини тарк этиб, Сурияга кетаётгани хабар қилинган уч шахсни қайтариб берди. 8 ноябр куни Сурияда фаолият юритаётган ўзбек миллатига мансуб “Катибат ат-Тавҳид-вал Жиҳод” террорчилик гуруҳига алоқадорликда гумон қилиниб, қидирувда бўлган шахс гуруҳга қўшилиш учун Сурияга кетаётганида Марказий Осиё давлатларидан бирида қўлга олинди. Эркак экстремистик ғояларни тарғиб қилиш мақсадида Телеграм орқали Ўзбекистон фуқаролари билан онлайн гуруҳ ташкил этиб, унга раҳбарлик қилган ҳамда гуруҳ аъзоларининг Ўзбекистондан Сурияга террорчилик ташкилоти сафига қўшилиш режаларини муҳокама қилган.

Ўзбекистон ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимларининг қилмишлари ўз-ўзидан далолат беради. “Мамлакат экстремистлар билан курашиш учун учинчи давлатдан қоʻшимча ёрдамга муҳтож эмас. Агар Тошкент барибир Россия ҳарбийларини ўз ҳудудига киритади деб ҳисобласак, экстремистлар бир неча баробар кўпроқ ушлана бошлайди, аммо улар Ўзбекистон расмийлари томонидан ҳибсга олинган жиҳодчилар бўлишлари қийин”, — деб ёзади ғарблик сиёсатшунослар.