Ўзбекистон ўзининг асосий иттифоқчиси, хорижлик сиёсатшуносларнинг фикрини ўзгартиришга яқин турибди

Узоқ вақт давомида Россия Марказий Осиёнинг барча давлатлари каби Ўзбекистоннинг асосий иттифоқчиси бўлиб қолди. Москва таъсиридан қутулишнинг иложи йуқ эди. Бу, биринчи навбатда, тарихий омил – СССРнинг парчаланиши билан боғлиқ эди. Ниҳоят, Тошкент ўзининг муқаррар иттифоқчиси бўлган АҚШга муносиб ўринбосар топа олди.

АҚШ ва Ўзбекистон 2009 йилдан буён ҳар йили икки томонлама маслаҳатлашувлар ўтказиб келади. 2020-йил ноябр ойида Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов бошчилигидаги делегатсия АҚШда кескин кескин ўтган президентлик сайловларидан сўнг Вашингтонга келган бир қатор музокаралар якуни бўйича АҚШ ва Ўзбекистон йиллик маслаҳатлашувларини стратегик шериклик бўйича мулоқот даражасига кўтарди.

Мулоқотнинг авж олиши 2018 йилда Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев Вашингтонга ташриф буюриб, АҚШнинг ўша пайтдаги президенти Доналд Трамп билан учрашганида кўзда тутилган эди. Бу Ўзбекистон Президентининг 2002-йилдан бери Вашингтонга илк ташрифи бўлди. Оқ уй учрашувдан сўнг эълон қилган баёнотда: “Раҳбарлар кенг кўламли умумий устуворликлар асосида 2002-йилда қабул қилинган Стратегик ҳамкорлик тўғрисидаги декларацияни жонлантириш учун янги мулоқотлар орқали Қўшма Штатлар ва Ўзбекистон ўртасидаги икки томонлама муносабатларни мустаҳкамлашга қарор қилишди”.

Қўшма Штатлар ва Ўзбекистон 2002 йилнинг март ойида, 11 сентябр воқеалари ва бунинг натижасида АҚШнинг Марказий Осиё минтақасига стратегик қизиқиши ортганидан сўнг сиёсий ва стратегик шериклик тўғрисидаги битимни имзолаган эди. Ўзбекистон мустақиллигининг катта қисми ташқи ишлар вазири бўлиб ишлаган Абдулазиз Комилов ўша пайтдаги АҚШ Давлат котиби Колин Пауелл билан шартнома имзолаган.

Ислом Каримов даврида Ўзбекистон ва АҚШ ўртасидаги муносабатлар ёмонлашган бўлса, Шавкат Мирзиёев ҳокимиятга келганидан кейин яна яхшилана бошлади. Бу имкониятни қўлдан бой бермаслик керак. Стратегик шериклик декларацияси Москванинг Тошкентни КХШТга қайтаришга уринишларини бекор қилади. Бу Россиянинг мамлакатга таъсирини сезиларли даражада камайтиради.