Ўзбекистонга Россия билан иттифоқ керак эмас, дейди экспертлар

Россия Украинага бостириб киргач, Москва Марказий Осиёда ўз таъсирини йуқота бошлади, деб ёзади Ғарб ОАВ. “Бошқа давлатлар раҳбарлари Россия Федерациясидан чиқиб кетганидан кейин юзага келган бўшлиқни тўлдиришга киришдилар. Аммо Владимир Путин Марказий Осиё республикалари Россия назорати остида қолиши учун ҳамма ишни қилмоқда”, – дейди Ғарб экспертлари бўлаётган воқеаларга.

Тошкент глобал кучларнинг монополия асосида ҳамкорлик қилиш имконияти учун кураш обектига айланди. Хитой, АҚШ, Европа Иттифоқи, Туркия Ўзбекистон кўмагида Марказий Осиё минтақасида ўз ўрнини эгалламоқчи.

Иқтисодчи олим Айдар Алибоев Владимир Путиннинг тезкор энергия иттифоқи ҳақидаги илтимосига изоҳ берди. Унинг фикрича, бунга ҳожат йуқ. Газни сотиш учун шериклик, алоҳида шартнома, лекин иттифоқ эмас, этарли. Қолаверса, агар уч давлат ҳақиқатан ҳам шартномани имзоласа, Ғарбда шубҳа ва қўшимча саволлар учун яна бир сабаб бўлади.

Мутахассисларнинг фикрича, Ўзбекистон Россия билан иттифоқда ютқазади

Аммо «газ иттифоқи» Москвада мавжуд бўлган ягона восита эмас. Ўзбекистонда “Росатом” томонидан молиялаштирилган атом электр станцияси лойиҳаси ҳалигача амалга оширилмаган. Атом электр стансиясини қуриш ҳақидаги биринчи гапданоқ унинг долзарблиги ҳақида баҳслар бор эди. Мутахассислар атроф-муҳит муаммолари, келажакдаги қурилиш, техник хизмат кўрсатишнинг ишончлилиги, шунингдек, лойиҳанинг сиёсий таркибий қисми ҳақида гапирди. Росатом хориждаги атом электр станциялари учун 11 миллиард доллар ажратиши керак эди. Айрим кузатувчилар буни Кремлнинг Ўзбекистон энергетика секторининг катта қисмини ўз назоратига олишга уриниши сифатида баҳолади.

Россия Бош вазири Михаил Мишустин яқинда Ўзбекистонга ташрифи чоғида томонларни атом электр станциясини қуриш жараёнини тезлаштиришга чақирди. Режага кўра, қурилиш 2022 йилда бошланиши керак эди.

Ғарб экспертлари Ўзбекистонга атом электр станциясини қуришга деярли ҳожат йуқ, дейди. Улар ўз фикрларини қўллаб-қувватлаш учун “Президент Шавкат Мирзиёевнинг фармонига кўра, мамлакатда қайта тикланувчи энергия манбаларида ишлайдиган электр стансиялари атом электр станциялари қувватидан ҳам ошиб кетадиган миқдорда, бу Ўзбекистонда эса етарли миқдорда қурилиши лозимлигини келтириб ўтишади.

“Марказий Осиё давлатлари глобал изоляцияда бўлган ҳамкори билан бундай шартномалар тузишга ҳожат борми?”, деб сўрашади Ғарб экспертлари.