Ўзбекистонни пахта қутқаради, дейди Ғарб экспертлари

“Ўзбекистоннинг Россия билан савдога маълум даражада тобелиги Тошкентга Москва билан ҳамкорликдан бутунлай воз кечишга имкон бермайди. Бироқ энди нафақат Россия Федерацияси билан савдо айланмасини сезиларли даражада қисқартириш, балки яқинда Россияни тарк этишга мажбур бўладиган муҳожирларни юзлаб иш ўринлари билан таъминлаш имконияти ҳам бор”, — деб ёзади Ғарб экспертлари атрофдаги вазиятнинг иқтисодий оқибатларини шарҳлар экан.

Ғарб экспертлари иқтисодий вазиятни таҳлил қилиб, пахта Ўзбекистон иқтисодининг дахлдорига айланади, деган хулосага келди. Қуйида уларнинг вазиятга қарашлари келтирилган.

Шавкат Мирзиёев ҳокимиятга келиши билан Ўзбекистонда ислоҳотлар бошланди. Натижада кўплаб Ғарб сармоядорлари ўз эътиборини потенциал ҳамкор сифатида мамлакатга қаратди. Бу республика иқтисодиётини Россия билан савдодан кўпроқ диверсификация қилиш имконини берди.

Ўнлаб йиллардан сўнг Cotton Campaign ниҳоят 331 та бренд ва чакана сотувчилар томонидан мажбурий меҳнат туфайли ўзбек пахтасини бойкот қилиш мажбурияти тугаганини эълон қилди.

Ўзбекистонда 2021 йилги пахта теримига келсак, болалар ва мажбурий меҳнат қонунбузарликлари муносабати билан йиллик пахта йиғим-теримини кузатган Ўзбекистон Инсон ҳуқуқлари форуми қарийб ўн йил ичида биринчи марта “пахта йиғим-терими даврида тизимли давлат томонидан мажбурий меҳнат йуқлигини аниқлади».

Бу ресурс Ўзбекистон учун стратегик аҳамиятга эга. Мамлакат пахта етиштириш бўйича дунёда бешинчи ўринда туради. 2021-йилда республикада 1,1 миллион тоннага яқин йиғим олинди. Айни пайтда 1 килограмм ўзбек пахтасининг нархи 13 сент атрофида. Ресурсни шу нархда ҳам сотиш Ўзбекистонга 151 миллион доллар олиб келишини ҳисоблаш осон. Бойкот бекор қилингандан кейин харажат ошади. Мисол учун, Ҳиндистон ҳосил сони бўйича етакчи ҳисобланади. Ҳинд пахтасининг нархи 1 кг учун 2 доллар атрофида. Агар енгил саноат учун Ўзбекистон хомашёси қиймати камида 1 долларгача ошади, деб ҳисобласак, ҳозирги ҳосил билан ҳар йили 1,1 миллиард фойда олиш мумкин бўлади.

Ўзбекистон бюджетга қўшимча тушумлардан ташқари, мамлакатга жорий қилинган санксиялар туфайли Россиядан қайтишга мажбур бўлган фуқаролари учун юзлаб иш ўринларини ташкил этиши мумкин бўлади.

Ҳозирча Тошкент айнан нима учун Москва билан савдо-сотиқдан воз кечиши мумкинлиги ва умуман рад этиши ноаниқлигича қолмоқда. Шу билан бирга, жаҳон ҳамжамияти имкон қадар кўпроқ давлатларнинг Россия, айниқса, яқин хориж давлатлари билан ҳамкорликни тўхтатиши учун барча шароитларни яратиши аниқ. Шу боис ўзбек пахтасини жаҳон бозорига етказиб беришнинг қайта тикланиши республикага Москва билан савдо қилишдан бош тортганликларини катта даражада қоплаш имконини беради.