Деҳқон бозорларида чакана савдода хизмат кўрсатишга яроқли тарозилар етарли эмас

Ўзбекистон Республикаси АМК ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги агентликнинг ҳудудий бошқармалари томонидан республика деҳқон бозорларида ўтказилган текширишлар натижаларини эълон қилди.

Республикамизнинг турли ҳудудларида жами 190 та деҳқон бозори текширилиб, 51 мингга яқин савдо шохобчалари ва бозорлар қаторлари қамраб олинди.

Тарози асбобларининг яроқлилиги ва уларнинг аниқлиги текширилди.

Агентлик ходимлари томонидан жами 5981 та тарози ўрганилди. Улардан 1474 нафари (24 фоизи) фойдаланишга яроқлилиги ҳақида ҳеч қандай далил йўқ эди, яъни улар ўз вақтида синовдан ўтказилаётгани ҳақида ҳеч қандай аломат йўқ эди. Шунинг учун уларнинг тўғри ишлаши ва вазн ўзгаришидаги аниқлик кафолати йўқ эди.

Шунингдек, Агентлик томонидан бозорларда сотувчилар томонидан қўлланилаётган тарозиларнинг нотўғри ўлчанганлиги юзасидан истеъмолчилар томонидан кўплаб мурожаатлар келиб тушаётгани ҳам қайд этилган. Бундан ташқари, барча тарозилар фақат битта йўналишда нотўғри: қайта тортишда харидорлар кам вазн топадилар.

Агентликнинг ҳудудий бўлинмалари томонидан чакана савдо шохобчаларида ўтказилган текширишда ҳам товарларни чиқаришда тарози ўрнатишда қонунбузарликлар аниқланди. Мисол учун, сотувчиларнинг тез-тез ҳийласи – бу тарозиларни товарлар ёки пештахталар билан тўлдиришдир, бунинг натижасида харидор сотилган товарлар миқдорини ва тортиш жараёнининг ўзини кўрмайди.

Энг ёмони, бозорни тарози билан жиҳозлаш билан боғлиқ вазият Хоразм вилоятидаги «Қўшкўпир деҳқон бозор» МЧЖ деҳқон бозорида бўлган – у ерда мавжуд савдо қаторларида тарози билан жиҳозлар атиги 2 фоиз эди.

Андижон вилоятининг Асака туманидаги деҳқон бозорида бир оз кўпроқ савдо нуқталари тарози билан жиҳозланган – инспекторлар уларни савдо нуқталарининг 5 фоизида аниқлаган.

«Нукус деҳкон бозори» акциядорлик жамиятига қарашли деҳқон бозорида жойлашган 1036 та савдо расталари ва шохобчаларининг атиги 159 тасида (15 фоиз) тарози мавжуд. Ва бу савдо барча нуқталарда стационар тарозиларсиз амалга оширилганлигини англатади.

Агентликнинг эслатишича, «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонунда истеъмолчи маҳсулот ҳақида ишончли ва тўлиқ маълумот олиш ҳуқуқига эга эканлиги белгиланган.

«Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2012-йил 28-августдаги 253-сон қарорига мувофиқ, савдо операциялари ўлчов воситалари (тарози, тарози, ўлчаш идишлари, ҳисоблагичлар ва бошқалар) ёрдамида амалга оширилиши лозим бўлган бозорларда; метрология қоидалари ва қоидалари талабларига жавоб берадиган ўлчов воситаларига эга бўлиши мажбурийдир».

Қонун шунингдек, тарози ва бошқа ўлчов воситаларининг жойлашишини ҳам тартибга солади – улар харидорнинг бутун тортиш жараёнини, товарнинг оғирлиги ва унинг қийматини кўриши учун улар тўғридан-тўғри кўринадиган жойда бўлиши керак.

Нотўғри ёки тасдиқланмаган тортиш асбобларидан фойдаланиш тақиқланади.

Аниқланган қоидабузарликлар Агентлик томонидан ҳуқуқбузарликларни бартараф этиш ва хизмат кўрсатиш даражасини ошириш зарурлиги тўғрисида берилган кўрсатмаларга асос бўлди.