Фавқулодда вазиятлар вазирлиги жазирамада қуёш уриши бўйича тавсиялар берди

Аввал хабар берганимиздек, Ўзбекистонда аномал иссиқлик қайтмоқда. 17 июлдан 22 июлгача бўлган даврда ҳаво ҳарорати 47 даражагача кўтарилиши мумкин. Бу ҳақда Ўзгидромет ўзининг фавқулодда хабарида огоҳлантирди.

Шу муносабат билан, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги матбуот хизмати иссиқлик ва қуёш уришидан жабрланганларга малакали ёрдам кўрсатишга ёрдам берадиган аҳоли учун эслатмани эълон қилди.

Бу иккала шарт ҳам иссиқликка тоқат қилмайдиган одамларга кўпроқ мойил бўлади: семиз, юрак ва қон томирлари, эндокрин безлар касалликлари, шунингдек спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш. Ёш болалар тезда қизиб кетишади, уларнинг терморегуляция тизими ҳали ҳам танани иссиқликдан ҳимоя қила олмайди.

Иссиқлик уриши ҳаддан ташқари қизиб кетганда пайдо бўлади ва уйқучанлик, бош оғриғи, умумий заифлик, бош айланиши билан бирга келади. Ўз вақтида ёрдам берилмаса, юз қизариб кетади, тана ҳарорати 40 даражага кўтарилади, қусиш ва диарея бошланади. Келажакда галлюцинациялар, онгни йўқотиш мумкин.

Қуёш уриши бошнинг очиқ юзасига қуёш нури узоқ вақт таъсир қилиш натижасида юзага келади. Аввало, мия шикастланишининг белгилари мавжуд: кучли бош оғриғи, бош айланиши, юрак уриш тезлигининг ошиши ёки секинлашиши, атроф-муҳитдаги ориэнтациянинг вақтинчалик бузилиши. Кейин онг хиралашиши ва хушини йўқотиш мумкин.

Қуёш ва иссиқлик уришининг олдини олиш учун сиз енгил шляпа кийишингиз, иссиқда иложи борича камроқ қуёшда туришингиз ва кўп суюқлик ичишингиз керак. Чанқоқни ўртача ширин чой, совутилган квас, мева ва сабзавот шарбатлари ва қайнатмалари, енгил газланган минерал сув ва ферментланган сутли ичимликлар энг яхши қондиради.

Иссиқда совуқ пиво ва бошқа алкоголли ичимликлар ичиш мутлақо тавсия этилмайди: ҳаддан ташқари иссиқлик уларнинг гиёҳвандлик таъсирини кучайтиради ва тезлаштиради.

Иссиқлик ва қуёш уриши билан жабрланганга биринчи ёрдам:

  • жабрланувчини сояли, салқин хонага олиб боринг;
  • бошини кўтариб, орқа томонига ётқизиш;

  • тор кийимни ечинг ёки ечиб олинг, бел камарини бўшаштиринг;

  • жабрланувчининг танасини совуқ сув билан артиб олинг ёки нам чойшабга ўранг;

  • бош, пешона ва чаноқ жойларига совуқ компресслар суртиш;

  • жабрланувчига кўп миқдорда совуқ сув (афзали тузланган) ёки ичиш учун совуқ чой беринг;

  • иложи бўлса, валериан дамламасини беринг (бир стакан сувнинг учдан бирига 15-20 томчи);

  • нафас олиш фаолиятини яхшилаш учун аммиакни юмшоқ ҳидлатинг.

Фавқулодда вазиятлар вазирлигида таъкидланганидек, иссиқлик ёки қуёш уриши қурбонига тез ёрдам чақириш керак.