Тошкент: Ахлат қутисидаги микрорайон. I қисм

«Сити» ни Тошкент абразив заводи ва қадимги Оқ-тепа шаҳарчаси ўртасида жойлашган ҳудудда қуриш режалаштирилган. Бўлажак шаҳар магистралдан баланд девор билан ажратилган.

Ахлатхонага яқин

Тошкентликлар янги микрорайон деган маънони англатадиган сўзни қандай ҳазил қилишидан қатъи назар, эртами-кечми у илдиз отади. Савол: маиший ва саноат чиқиндиларининг ахлатхоналари бизнес ва аҳоли қатламларига киришадими?

Бизнес ҳақида. Тошкент шаҳар ҳокимлиги ушбу қурилиш участкасини хорижий инвесторга берди. Бу Хитой компанияси. Баннерда у ўзини тутишнинг 10 қонунини, шу жумладан «яшил маданият» ва Ўзбекистон пойтахтининг янги маркази деб эълон қилинган «баланд шаҳар» лойиҳасини намойиш этади. Шаҳар хитойлик сармоялар учун қандай ер ажратганини билмасангиз ҳам, шуҳратпараст.

Дарвоза ташқарисида жим. Дам олиш кунлари ҳудудда махсус қурилиш техникаси ёъқ. Аммо чуқурларни қазиш аниқ. Чуқурлар орасидаги масофада бирон бир йул кир йулини босиб ўтади.

Келажакдаги квартираларни кўрсатадиган киши мос пояфзалларга қизиқади. Адолат билан таъкидлаш керакки, этиклар ҳақида компания раҳбарияти олдиндан огоҳлантирган.

Ташқарида қуруқ ва иссиқ бўлишига қарамай, осмонда булут ёъқлигига қарамай, мутахассиснинг ўзи махсус костюм билан таъминланган.

Қурилиш ниҳоятда тез суръатлар билан олиб борилмоқда, янги ёзги уй-жой барпо этилди. Уйдаги сўнгги қатор тоғ ёнида қурилмоқда ..

Яқинда ёнғин қиялик бўйлаб юрганини кўриш мумкин. У ениб турган. Нишабнинг уйга яқинлиги, қуруқ ўтнинг ёнғинлари такрорланса, ташвиш туғдиради. Яна бир қўрқув, у узоқ вақт давом этган ёмғирда сузиб кетмайдими? Хўш, аниқ ва ақл бовар қилмайдиган: тог ътехноген, саноат чиқиндилари ва маиший чиқиндилардан иборат.

Гид шундай дейди: «Улардан нафақат тоғлар, балки уйлар ҳам вайрон бўлмоқда». Ва аслида: ташқи коттежлар ҳовлиларидаги қиялик ва тупроқ эски пиширилган маиший чиқиндилардан иборат. Сиз полиетилен, занглаган қутилар, чириган латта, синган ойналарни кўришингиз мумкин … Тупроқ юзлаб йиллар бўлмаса ҳам, ўнлаб йиллар давомида ўликдир”.

Бизда ўлчаш учун махсус ускуналар йуқ, лекин уларсиз ҳам энг кенг тарқалган чиқинди газлари маълум – метан, водород сулфиди, хушбўй углеводородлар. Агар чиқиндилар маиший бўлса, ҳовлилар ушбу газларнинг ҳидини олади. Агар сиз саноат билан дуч келсангиз, унда бошқа лаззатлар қўшилади.

Тоғ ва коттежлар орасидаги йул қишлоқнинг четига олиб боради. Бу эрда қадимий Оқ-тепа шаҳарчаси манзараси очилади. Юнусобод – VIII-XIII асрларнинг машҳур археологик обидаси.

Қашшоқ эрнинг орқасида, албатта бузиб ташлаш учун мўлжалланган ва охирги кунларини ўтказиб юборган эски маҳалла турибди.

Ўнг томонда номаълум тепа таъсирчан кўндаланг ўлчов тепаси – худди шу эски ахлатхона, аниқроғи, Тошкентнинг Киров туманидаги саноат ва қаттиқ маиший чиқиндилар захираси (ҳозирги Юнусобод).

Давомини кеинги нашрларда ўқинг.