Ўзбекистоннинг ШҲТга раислигига бағишланган давра суҳбати бўлиб ўтди – батафсил

2022-йилнинг 22-апрел куни Қирғизистон Ташқи ишлар вазирлигининг Дипломатик академиясида Ўзбекистон Республикасининг Бишкекдаги элчихонаси томонидан Ўзбекистоннинг ШҲТга раислигига бағишланган давра суҳбати ташкил этилди.

Тадбирдан кўзланган асосий мақсад Қирғизистон сиёсий доираларига ушбу Ташкилотга раислик доирасида Ўзбекистоннинг ШҲТни ривожлантиришнинг асосий устувор ёналишларини етказишдан иборат.

Тадбирда Президент Администрацияси, Ташқи ишлар вазирлиги, Миллий Стратегик тадқиқотлар институти, Ташқи ишлар вазирлиги Дипломатик академияси вакиллари, мезбон давлатдан таниқли олимлар, дипломатлар, сиёсатшунослар, таниқли экспертлар иштирок этди. (М.Сариев, Қ.Раҳимов, К.Ормушев, Д.Бердаков, Ш.Бактиғулов, Э.Осмонбетов).

К.Дикамбаев номидаги Дипломатик академияси ректори Ч.Адамқулова ўзининг кириш сўзида геосиёсий кескинлик шароитида ШҲТнинг энг йирик географик қамровга эга ташкилот сифатидаги роли ортиб бораётганини таъкидлади. Шу нуқтаи назардан, жорий йилда Ўзбекистон зиммасига ШҲТ МҲТнинг навбатдаги йиғилишини Самарқандда ўтказиш бўйича муҳим вазифа юкланди, бунда Ташкилот доирасидаги ҳамкорликни янги босқичга кўтариш зарур.

Қирғизистон ташқи ишлар вазирининг биринчи ўринбосари Н.Ниёзалиев минтақанинг барча давлатлари орасида Ўзбекистон айни пайтда халқаро майдонда энг фаол эканини таъкидлади. Тошкент азалдан жаҳон кун тартибидаги долзарб масалалар бўйича маслаҳатлашувлар учун қулай майдон бўлиб келган.

Ҳозирда Ўзбекистон ШҲТнинг энг фаол аъзоси ҳисобланади. ШҲТга аъзо давлатлар раҳбарларининг Самарқандда бўлиб ўтадиган учрашуви кун тартиби минтақавий ривожланиш, янги ташаббусларни жорий этиш нуқтаи назаридан бой ва қизиқарли бщлиши таъкидланди.

Қирғизистон Президенти Администрациясининг ислоҳотларни мониторинг қилиш ва таҳлил қилиш бўлими мудири А.Темирқулов вазир ўринбосарининг сўзларини қўллаб-қувватлаб, Ўзбекистоннинг ШҲТга ҳозирги раислиги ташкилот тарихида бурилиш даври бўлиши мумкинлигини таъкидлади.

Қирғизистон Ташқи ишлар вазирлигининг махсус топшириқлар бўйича элчиси А.Субакожоева ўз нутқида сўнгги йилларда ШҲТ МАТТнинг Тошкентдаги ваколатхонаси самарали фаолият юритаётганини, унинг саъй-ҳаракатлари орқали қурол-яроғ, гиёҳвандлик воситалари, аъзоларнинг ноқонуний айланмаси каналлари самарали фаолият кўрсатаётганини таъкидлади.

Қирғизистон Ташқи ишлар вазирлигининг Дипломатик академиясида Ўзбекистон Республикасининг Бишкекдаги элчихонаси томонидан Ўзбекистоннинг ШҲТга раислигига бағишланган давра суҳбати ташкил этилди.

Қирғизистон Республикаси Миллий стратегик тадқиқотлар институти директори маслаҳатчиси Э.Осмонбетов Ўзбекистон ШҲТдаги энг ташаббускор давлат эканлигини, 2017-2021-йилларда амалга оширилган ишлар шундан далолат эканини таъкидлади. Президент Ш.Мирзиёев ШҲТ саммитларида 40 дан ортиқ муҳим ва долзарб ташаббусларни илгари сурди.

ШҲТ доирасидаги ҳамкорликнинг муҳим жиҳатларидан бири минтақавий хавфсизликка, хусусан, Афғонистонга таҳдиддир. Бундай шароитда Ўзбекистоннинг ўрни айниқса юқори, чунки у Марказий ва Жанубий Осиёни бирлаштиришга қодир.

Эксперт геосиёсий кескинлик шароитида Ўзбекистоннинг қашшоқликка қарши курашиш ва озиқ-овқат хавфсизлиги муаммосини ҳал этиш ташаббуси муҳим аҳамиятга эга эканини таъкидлади. Шу нуқтаи назардан, Самарқанд саммити ШҲТни янада ривожлантиришни белгилаб берувчи янги стратегик векторни жорий этишга чақирилади.

Қирғизистонлик эксперт, Қирғизистон Республикаси Бош вазирининг собиқ маслаҳатчиси Қ.Раҳимов ШҲТ маконида иккита йирик транспорт лойиҳаси – “Хитой-Қирғизистон-Ўзбекистон” темир йули ва Транс-Афғон йулаги қурилиши мавжудлигини таъкидлади. Ушбу лойиҳалар ягона континентал қуруқлик ҳалқаси контекстида кўриб чиқилиши керак. Минтақадаги транзит темир йулларга эга бўлмаган ягона давлатлар Қирғизистон ва Афғонистондир. Бироқ, юқоридаги лойиҳалар амалга оширилганда, улардан барча бенефициарлар фойда кўради, улар мутаносиб равишда уларнинг молиялаштирилишини таъминлаши керак.

Қирғизистон давлат университети ректори маслаҳатчиси К.Ормушев Ўзбекистоннинг асосий устунлиги – сўнгги йилларда мамлакат ўз кун тартибини шакллантирган жиддий минтақавий ўйинчига айланиб, ишонч қозонишга муваффақ бўлганида эканлигини таъкидлади. Ҳозирги вақтда минтақанинг кўплаб мамлакатлари, шу жумладан – жаҳон кучлари ишончини йўқота бошлади. Тошкент ушбу имтиёздан ташаббусларни илгари суриш учун фаол фойдаланмоқда, жумладан – Шҳт доирасидахам.

Умуман олганда, расмий вакиллар ва экспертлар ҳамжамиятининг баҳолари ва фикрлари таҳлили шуни кўрсатадики, Қирғизистон сиёсий доиралари Ўзбекистоннинг ШҲТни ривожлантириш борасидаги саъй-ҳаракатларини ижобий баҳолайди ва бу борада Ўзбекистон раислигида режалаштирилган вазифаларнинг амалга оширилишини қўллаб-қувватлашга тайёр.