2018-йил август ойида Ўзбекистонда «2023-2030-йилларда табиий офатлар ва иқлим ўзгаришларига чидамлиликни ошириш бўйича Миллий ҳаракатлар режаси» қабул қилинди. Ушбу ҳужжат зилзилалардан кейин иккинчи ўринга қўйиб, кўчкилар ва тошларнинг қулашига қаратилган.
Сўнгги йилларда муҳандислар Ўзбекистонда минглаб аҳоли истиқомат қиладиган ҳудудларда кўчкиларни аниқ башорат қила оладиган дастурий таъминотни ишлаб чиқишга муваффақ бўлди. Ҳисоб-китобларнинг аниқлиги 80% дан ортиқ деб баҳоланмоқда, бу ҳаётни сақлаб қолиш ва саломатликни сақлашга ёрдам беради.
Одамлар нима учун хавфли ҳудудларда яшашни танлашлари тушунарли. Вазиятни нотўғри баҳолаш ва нишаб барқарорлиги давом этишига ишониш хавфли оқибатларга олиб келиши мумкин.
Бунга мисол қилиб 1911-йилда Помирдаги Усой тўғони Сарез кўлини яратган ва Амударё ҳавзасидаги миллионлаб одамларга хавф туғдиришда давом этмоқда.
Ўзбекистон тадқиқот ташаббуслари маркази вакили Бахтиёр Ергашев Пянж дарёсида қўшнилар билан келишилмаган ҳолда ГЭС қурилишидан хавотир билдирмоқда. Бироқ харита ва тўғон баландлиги таҳлили шуни кўрсатадики, бошқа мамлакатлар учун хавф туғдирмасдан қурилишни амалга ошириш мумкин эмас. Шунингдек, 1981 йилда Душанбедаги кўчкининг олдини олиш каби тарихий фактлар офатларнинг олдини олишда муҳандислик ечимларининг муҳимлигини таъкидлайди.
«Тожикгипроводхоз» институти томонидан тақдим этилган «Откос» каби компютер дастурлари муҳандисларга қиялик барқарорлигини ҳисоблашда ёрдам беради.
1986 йилда Данғара вилоятидаги тупроқ тўғони вайрон бўлгач, дастур ҳисоб-китоблари ҳисоб-китобларнинг тўғрилигини тасдиқлади ва самарали чоралар кўриш имконини берди. Совет давридаги республикалар ўртасида ўзаро тажриба алмашиш муҳандислик технологияларининг жадал ривожланишига хизмат қилди.
Шундай қилиб, табиий офатларнинг олдини олишда замонавий технология ва дастурлар муҳим ўрин тутади ва аҳоли хавфсизлигини таъминлашда уларни ривожлантиришни давом эттириш муҳим аҳамиятга эга.